ÖTV Kanununda 2026 Yılı Son Düzenlemeleri: Akaryakıtta Kademeli Artış, Otomobilde Asgari Vergi ve Engelli İstisnası
4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanununda 2026 yılındaki değişiklikler iki kanun (7577 ve 7590 sayılı), bir tebliğ ((II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliği Seri No: 17) ve akaryakıt ile tütün mamullerine ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları üzerinden yürümüştür. Binek otomobillerde nispi oranla hesaplanan verginin altına inemeyeceği asgari maktu vergi getirilmiş, ortopedik engellilere yönelik taşıt istisnası yeniden düzenlenmiş, eşel mobil sisteminden çıkılarak motorin ve benzindeki ÖTV tutarları kademeli olarak artırılmaya başlanmıştır. Bu değişikliklerin özellikle taşıt ticareti yapan, akaryakıt dağıtımı ve satışında bulunan ve maliyet planlamasını ÖTV üzerinden yapan işletmeler tarafından dikkate alınması gerekmektedir.
1. Giriş
Özel Tüketim Vergisi, tek aşamalı yapısı nedeniyle vergi yükünün büyük kısmını imalatçı, ithalatçı ve taşıt ticareti yapan mükelleflerin beyanları üzerinden toplayan bir vergidir. Oran ve tutarların önemli bölümü Cumhurbaşkanı Kararlarıyla belirlendiğinden, mevzuat yıl içinde sıklıkla değişmekte ve fiyatlama, stok değerlemesi ile beyan süreçleri doğrudan etkilenmektedir. 2026 yılı, hem kanun düzeyinde yapısal değişikliklerin hem de akaryakıtta vergi politikasının yön değiştirdiği bir yıl olmuştur.
- Binek otomobillerde getirilen asgari maktu vergi hangi durumda devreye girmektedir?
- Ortopedik engelliler için taşıt alımındaki istisna nasıl yeniden düzenlenmiştir?
- Motorin ve benzinde ÖTV tutarları hangi kararlarla ve nasıl artırılmaktadır?
- Tütün mamullerinde ve dönemsel ÜFE güncellemelerinde 2026'da ne değişmiştir?
2. Kanunun temel yapısı
ÖTV, Kanuna ekli dört liste üzerinden uygulanmaktadır: (I) sayılı listede petrol ürünleri, (II) sayılı listede taşıtlar, (III) sayılı listede kolalı gazozlar, alkollü içecekler ve tütün mamulleri, (IV) sayılı listede ise diğer mallar yer almaktadır. Vergiyi doğuran olay, kural olarak malın teslimi veya ilk iktisabı ile ithalatta gümrük yükümlülüğünün doğmasıdır (ÖTVK md. 3). Mükellefler; (I), (III) ve (IV) sayılı listeler ile (II) sayılı listede tescile tabi olmayan mallar bakımından imal, inşa veya ithal edenler ile müzayede yoluyla satanlar, tescile tabi taşıtlar bakımından ise motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak amacıyla ithal edenler ve müzayede yoluyla satanlardır (ÖTVK md. 4).
| Liste | Vergilendirme dönemi | Beyan ve ödeme | Dayanak |
|---|---|---|---|
| (I) Petrol ürünleri | Ayın ilk 15 günü ve kalan günleri | Dönemi izleyen 10. gün beyan; aynı süre içinde ödeme | ÖTVK md. 14 |
| (II) Tescile tabi taşıtlar | İşlem bazında | Tescilden önce beyan; vergi aynı gün ödenir | ÖTVK md. 14 |
| (III), (IV) ve (II) tescile tabi olmayanlar | Aylık | İzleyen ayın 15. günü akşamına kadar beyan; aynı süre içinde ödeme | ÖTVK md. 14 |
| İthalat | İthalat işlemi | İthalat vergileriyle birlikte ödenir | ÖTVK md. 14 |
Oran ve tutarların belirlenmesinde Cumhurbaşkanı, Kanunun 12 nci maddesinin (2) numaralı fıkrası ile geniş bir yetkiyle donatılmıştır. (III) sayılı listedeki tutarlar her yıl Ocak ve Temmuz aylarında son altı aylık ÜFE değişimi oranında (md. 12/3), (I) sayılı listedeki tutarlar ise aynı dönemlerde yurt içi ÜFE değişimi oranında (md. 12/5) kendiliğinden güncellenmektedir; Cumhurbaşkanı bu güncellemelerin uygulanmamasına karar verebilmektedir. İhracat teslimleri istisna olup (III) ve (IV) sayılı listelerdeki malların ihracında alış belgelerinde gösterilen ÖTV ihracatçıya iade edilmektedir (ÖTVK md. 5).
3. Kanun değişiklikleri
7577 sayılı Kanun: ortopedik engellilerde taşıt istisnası
Anayasa Mahkemesinin 22.04.2025 tarihli ve E.2024/240, K.2025/100 sayılı kararıyla iptal edilen ÖTVK md. 7/2-(c) bendi, 17.04.2026 tarihli ve 33227 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7577 sayılı Kanunun 8 inci maddesiyle yeniden düzenlenmiştir. Düzenlemeyle istisna; araca özel tertibat yaptıran malul ve engellilerin yanı sıra, engelli sağlık kurulu raporunda ortopedik engellilik oranı %40 ve üzeri olup bu nedenle sürücü belgesi alamayan malul ve engellileri de kapsamaktadır. 87.03 GTİP numaralı taşıtlarda istisna, ÖTV ve diğer vergiler dahil bedeli 2.873.900 TL'yi aşanlar hariç olmak üzere uygulanmaktadır. Değişiklik yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
İstisna kapsamında iktisap edilen taşıtın beş yıl dolmadan istisnadan yararlanmayan kişilere devrinde, istisna nedeniyle alınmayan vergi aranmaktadır (ÖTVK md. 15/2-a). Ayrıca Kanunda yer alan tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında güncellendiğinden, sonraki yıllarda işlem tarihindeki tutarın kontrol edilmesi gerekmektedir.
7590 sayılı Kanun: binek otomobillerde asgari maktu vergi
31.07.2026 tarihli ve 33326 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7590 sayılı Kanunun 14 üncü maddesiyle ÖTVK md. 12'de değişiklik yapılmıştır. Buna göre (II) sayılı listedeki 87.03 GTİP numaralı mallarda nispi oran uygulanarak hesaplanan vergi, L kategorisindeki taşıtlar için 30.000 TL'den, diğerleri için 100.000 TL'den az olamamaktadır. Bu tutarlar her yıl yeniden değerleme oranında artırılacaktır. Cumhurbaşkanına; çekiş sistemi, menzil, batarya kapasitesi ve emisyon gibi ölçütlere göre farklılaştırma yaparak bu tutarları on katına kadar artırma veya sıfıra kadar indirme yetkisi verilmiştir. Düzenleme yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.
Dikkat: Asgari maktu vergi, özellikle düşük oranlı ve düşük matrahlı taşıtlarda (örneğin düşük güçlü elektrikli otomobillerde) nihai vergi yükünü doğrudan belirleyebilmektedir. Fiyat listeleri ve kampanya hesaplamalarında nispi vergi ile asgari tutarın karşılaştırılması gerekmektedir.
4. Cumhurbaşkanı Kararları
2026 yılında ÖTV'ye ilişkin Cumhurbaşkanı Kararları ağırlıklı olarak (I) sayılı listedeki akaryakıt tutarları ile (III) sayılı listedeki tütün mamullerine yöneliktir. Mart ayında eşel mobil sistemi çerçevesinde akaryakıt tutarları düşürülmüş, yaz döneminden itibaren ise motorin ve benzinde tutarların kademeli olarak eski seviyesine döndürülmesi yoluna gidilmiştir.
| Karar | Resmî Gazete | Konu | Öne çıkan sonuç |
|---|---|---|---|
| 10995 s. CBK | 05.03.2026 / 33187 | (I) sayılı liste (A) cetveli | Eşel mobil kapsamında akaryakıt tutarları düşürülmüştür |
| 11488 s. CBK | 03.07.2026 / 33299 (Mük.) | (I) sayılı liste | md. 12/5'teki ÜFE güncellemesi 2026 Temmuz–Aralık dönemi için uygulanmamıştır |
| 11489 s. CBK | 03.07.2026 / 33299 (Mük.) | (III) sayılı liste (B) cetveli | Sigarada oran %42, asgari maktu 2,2953 TL, maktu 23,7404 TL |
| 11606 s. CBK | 13.08.2026 / 33339 | Motorin | Tutar aylık kademelerle artırılmaktadır; Kasım 2026 tutarı 9,0000 TL/lt |
| 11822 s. CBK | 01.10.2026 / 33387 | Benzin | Kasım 2026 tutarı 95 oktan için 11,3600 TL/lt, 98 oktan için 12,3600 TL/lt; Aralık 2026'dan itibaren karar ekindeki tutara dönülmektedir |
Tütün mamulleri dışındaki (III) sayılı liste malları için Temmuz 2026'da md. 12/3 uyarınca ÜFE güncellemesi uygulanmıştır. (II) sayılı listedeki taşıt oran ve matrah dilimlerinde ise 2026 yılında Cumhurbaşkanı Kararıyla bir değişiklik yapılmamıştır; değişiklik bu alanda kanun düzeyinde, asgari maktu vergi şeklinde gerçekleşmiştir.
Akaryakıtta kademeli artış dönemlerinde vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarih (teslim veya fatura tarihi) esas alındığından, ay sonu ve ay başı teslimlerinde hangi tutarın uygulanacağı, (I) sayılı liste beyannamesinin 15 günlük dönem yapısıyla birlikte değerlendirilmelidir.
5. Seri No: 17 Tebliğ
7577 sayılı Kanunla yapılan değişikliğin uygulama esasları, 22.04.2026 tarihli ve 33232 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 17) ile belirlenmiştir. Tebliğe eklenen II/C-1.3.2 bölümünde, ortopedik engellilik oranı %40 ve üzeri olup sürücü belgesi alamayanların istisnadan yararlanma şartları, ibraz edilecek belgeler ve istisnanın (2A) beyannamesiyle beyanına ilişkin usuller düzenlenmiştir. 87.03 GTİP numaralı taşıtlarda istisna, motor silindir hacmine bakılmaksızın bedel sınırı esas alınarak uygulanmaktadır.
6. Asgari vergi örneği
Aşağıdaki örnekler, sadece elektrik motorlu, motor gücü 160 kW'ı aşmayan ve matrahı 1.650.000 TL'yi aşmayan binek otomobillere uygulanan %25 oran esas alınarak hazırlanmış varsayımsal hesaplamalardır.
| Örnek | ÖTV matrahı | Nispi ÖTV (%25) | Asgari tutar | Ödenecek ÖTV |
|---|---|---|---|---|
| A taşıtı | 320.000 TL | 80.000 TL | 100.000 TL | 100.000 TL |
| B taşıtı | 900.000 TL | 225.000 TL | 100.000 TL | 225.000 TL |
Nispi oranla hesaplanan 80.000 TL, asgari tutarın altında kaldığından ödenecek vergi 100.000 TL'dir; fark 20.000 TL'dir.
Nispi oranla hesaplanan 225.000 TL asgari tutarı aştığından, vergi nispi oran üzerinden hesaplanan tutar olarak kalmaktadır.
7. Kontrol listesi
Taşıt ticareti
- 87.03 satışlarında nispi vergi ile asgari tutar karşılaştırılmalı
- Fiyat listeleri 31.07.2026 sonrası için güncellenmeli
- Engelli istisnalı satışlarda rapor ve bedel sınırı kontrol edilmeli
Akaryakıt
- Aylık kademeli tutarlar teslim tarihine göre uygulanmalı
- 15 günlük beyan dönemleri ayrı izlenmeli
- Ay geçişlerinde fatura tarihleri kontrol edilmeli
(III) ve (IV) liste
- Ocak ve Temmuz ÜFE güncellemeleri takip edilmeli
- Tütün mamullerinde 03.07.2026 tutarları uygulanmalı
- İhracatta ÖTV iade belgeleri eksiksiz hazırlanmalı
8. Sonuç
2026 yılında ÖTV mevzuatı üç eksende değişmiştir: binek otomobillerde asgari maktu vergi ile vergi tabanı güvence altına alınmış, ortopedik engellilere yönelik taşıt istisnası Anayasa Mahkemesi kararı sonrasında yeniden düzenlenmiş, akaryakıtta ise eşel mobil uygulamasından çıkılarak motorin ve benzin tutarları kademeli olarak artırılmıştır.
Oran ve tutarların sık değiştiği bu yapıda, her teslim veya ithalat işleminde vergiyi doğuran olay tarihinde yürürlükte olan karar ve tutarın esas alınması, geriye dönük cezalı tarhiyat riskini azaltmanın temel koşuludur.
ÖTV uygulamaları, istisnalar ve iade süreçlerine ilişkin sorularınız için lütfen ön görüşme talep ediniz.
Ücretsiz Ön GörüşmeYasal Uyarı: Bu makalede yer alan bilgiler yalnızca genel bilgilendirme amaçlıdır ve profesyonel vergi, hukuk veya muhasebe tavsiyesi teşkil etmez. Bu içerikteki bilgilere dayanılarak yapılan işlemlerden doğabilecek zararlardan yazar veya şirketimiz sorumlu tutulamaz.